آلاینده های صنعت بسته بندی

آلاینده های صنعت بسته بندی

آلاینده های صنعت بسته بندی

صنایع چاپ و بسته بندی از جمله صنایعی محسوب میشوند که در هر سه فاز جامد، مایع و گاز ،آلاینده های بسیار خطرناکی ایجاد میکنند. حضور الکل ها ،مرکب ها و پاک کننده ها  در حجم وسیع ، میتواند طیف وسیعی از آلاینده های صنعتی را به دنبال داشته باشد. از جمله معایب رایج صنایع مذکور ،مشکلات تنفسی، ریوی، خستگی، سرگیجه، ضعف میباشد. با افزایش آگاهی مردم ، تقاضای محصولات دوستدار محیط زیست روز به روز در حال افزایش است. به گونه ای که تولیدکنندگان به کارگیری روش های نوین به منظور کاهش میزان آلایندگی را برگ برنده خود در جذب بازار میدانند. در این میان فعالان عرصه  چاپ و بسته بندی با تلاش برای دریافت گواهینامه های زیست محیطی مختلف و بکار گیری متخصصان در بخش مدیریت محیط زیست وارد رقابت فشرده ای با یکدیگر شده اند.

  • آلاینده های فاز گازی
  • الکل ها : ویژگی اساسی تبخیر سریع الکل، موجب انتخاب آن به عنوان فاز حامل مرکب در صنایع چاپ شده است. علاوه بر بکار گیری الکل در مرکب ،میتواند شاهد حضور اینگونه مواد در پاک کننده ها و آب دارو ها هم بود .
  • ترکیب های آلی فرار :علاوه بر الکل ها ، بسیاری از پوشش های بکار رفته در صنعت چاپ مشکلاتی را میتواند به دنبال داشته باشد به عنوان مثال پوشش های نیترو بنزن دار که در گذشته رایج بوده و امروزه کمتر مورد استفاده قرار میگیرد.این پوشش ها میتواند مشکلات تنفسی زیادی ایجاد کند که به دلیل آزاد سازی بنزن میباشد.
  • آلاینده های فاز جامد :
  • ریز ذرات حاصل از ماده چاپ شونده و تونر های چاپ

استفاده از کاغذ در حجم بالا در محیط های کوچک مانند چاپخانه، میتواند مشکلات تنفسی ایجاد کند .به عنوان مثال در چاپخانه ای که روزانه سه تن کاغذ چاپ میشود در حدود 8-15 کیلوگرم ریز ذراتی که عمدتا حاصل از پر کننده هاست ایجاد میگردد که در صورت نبودن سامانه وکیوم مناسب در محیط های صنعتی، موجب مشکلات تنفسی برای کاربر ها خواهد شد .

-سرب : از جمله ترکیب های دیگر  مرکب های چاپ ،سرب میباشد که براحتی از سطح ماده چاپ شونده جدا و وارد ماده غذایی میشود و ایجاد مسمومیت به ویژخ برای کودکان میکند.

-کروم : با توجه به قیمت بالای قلع ،گاهی به جای آن از کروم برای روکش بسته های فلزی استفاده میشود که اگر مقدار آن از حد معینی تجاوز کند موجب زخم های پوستی میشود

  • آلاینده های فاز مایع

-مرکب ها :

شستن پارچه هایی که حاوی مرکب چاپ هستند ،موجب آزاد سازی مرکب و مواد شیمیایی مختلف در سیستم فاضلاب شهری میشوند. از آنجایی که مرکب ها حاوی طیف وسیعی از مواد ماندد کروم ،جیوه و غیره هستند، میتوانند باعث ایجاد سرطان شوند .

با توجه به حضور آلاینده های بسیار زیاد در صنایع چاپ و بسته بندی میتوان این صنایع را از جمله آلوده ترین صنایع دانست. حضور موادی مانند الکل ها، مرکب ها ،متیل اتیل کلر ها، دی کلرومتان ها و فنول ها مشکلات زیست محیطی زیادی را به وجود می آورند.

امروزه در تمامی کشور ها به منظور حفظ محیط زیست ، قوانین و استانداردهایی اتخاذ شده است که میتوان به استاندارد 14402 ،13893،13923 سازمان استاندارد ایران و استاندارد های بین المللی از جمله ISO 14001  اشاره کرد که رعایت این موارد نه تنها از حجم مشکلات زیست محیطی میکاهد، بلکه مصرف مواد شیمیایی  را کاهش و حتی باعث کاهش هزینه های تولید میشود .

 

کاربرد کاغذ در بسته بندی های چرب

کاربرد کاغذ در بسته بندی های چرب

کاربرد کاغذ در بسته بندی های چرب

امروزه استفاده از کاغذ در بسته بندی به دلیل ویژگی هایی مثل سبکی و زیست تخریب پذیری ، در مقایسه با مواد پلاستیکی کاربرد گستره تری دارد .از آنجایی که کاغذ دارای ویژگی های ممانعتی ضعیفی همچون نفوذپذیری به بخار آب،گازها و روغن ضعیفی میباشد،برای بهبود ویژگی های ممانعتی کاغذ بسته بندی، استفاده از پلی مرهای مصنوعی مثل پلی اتیلن، لاتکس و پیلی وینیل الکل به منظور بهبود این ویژگی ها ایجاد مشکلات زیست محیطی میکند. جهت رفع این مشکلات ،فیلم ها و پوشش هایی بر پایه پلی ساکارید ها، پروتئین ها ،چربی ها و یا ترکیبی از آنها وارد صنعت بسته بندی شده اند. یکی از پروتئین هایی که در ایران به فراوانی و ارزانی در دسترس است و اخیرا تلاش زیادی برای پیدا کردن  کاربرد های جدیدی برای آن صورت گرفته است، پروتئین آب پنیر میباشد.

کاغذ به دلیل ویژگی هایی مثل سبک بودن از نظر اقتصادی و تجزیه پذیر بودن از نظر زیستی در مقایسه با مواد پلاستیکی کاربرد گسترده تری در صنعت بسته بندی دارد. نگرانی های زیست محیطی  همانند محدودیت گاز های گلخانه ای و هزینه زیاد مواد شیمیایی در آینده، مواد تجدید شونده را به عنوان جایگزینی مناسب برای این پلیمرها مورد توجه قرار داده است. در این راستا مواد تجزیه پذیر مثل انواع پروتئین ها و پلی ساکاریدها به علت ایجاد پیوند هیدروژنی زیاد مورد توجه قرار گرفته اند. این پوشش های زیست تخریب پذیر، باعث تقویت خواص ممانعتی و مقاومتی کاغذ میگردند.

در اینجا به نکته ای ویژه میپردازیم که با کاغذ و بسته بندی در ارتباط است. پروتئین آب پنیر که پروتئین سرمی یا محلول نیز نامیده میشود، حدودا 20 درصد پروتئین های شیر را تشکیل میدهد. زمانی که در دمای 20 درجه سانتیگراد،PH  شیر به 4.6 رسانده میشود، پروتئین های کازئینی که حدود 80 درصد شیر گاو را تشکیل میدهند ،رسوب کرده و پروتئین محلول باقی میماند. پروتئین آب پنیر شامل : بتالاکتو گلوبولین ( 50% )، آلفالاکتو آلبومین ( 22%) ایمنوگلوبین ها (12%) زیپتون ها (11%) و سرم (5% ) هستند. پروتئین آب پنیر معمولا حساس به گرما هستند. خواص ممانعتی کاغذ پوشش داده شده با آب پنیر مقاومت خوبی در برابر چربی دارد .استفاده از نرم کننده های ریز ساختار نظیر گلیسرول به دلیل مهاجرت احتمالی به سطح سبب ترک خوردگی پوشش میشود، لذا مقاومت در برابر روغن  و چربی کاغذ پوشش دهی شده با پروتئین آب پنیر ،ترک خوردگی پوشش در اثر گذشت زمان کاهش میابد.

  • نتیجه گیری:

استفاده از پروتئین آب پنیر به عنوان مواد پوشش دهی کاغذ و مقوای بسته بندی محصولات چرب مثل ساندویچ، پیتزا و جعبه شیرینی دارای مزیت های فراوانی است. این پروتئین ها جایگزین مناسبی برای مواد پلاستیکی همچون پلی اتیلن میباشد؛ چون قابلیت بازیافت دارد و اگر در محیط قرار بگیرد، به آسانی تجزیه میشود. از طرفی استفاده از این پلی مر ها ،باعث بهبود ویژگی های ممانعتی کاغذ مثل غیر قابل نفوذ بودن در برابر گاز ها، روغن و آب میشود. علت این بهبود پر شدن خلل و فرج کاغذ  میباشد در این تحقیق، کاغذ پوشش دهی شده، در مقایسه با کاغذ شاهد ممانعت به هوا و روغن بالایی میباشد.
از آنجایی که در کشور ما برای بهبود خواص ممانعت به روغن مقوای بسته بندی محصولات چرب از پلی مر های پلاستیکی استفاده میشود این امر بازیافت را دچار مشکل میکند ،استفاده از پوشش کنسانتره و پروتئین آب پنیر به دلیل تجزیه پذیر بودن توسط محیط و قابلیت بازیافت داشتن، هم از لحاظ اقتصادی و هم از نظر زیست محیطی برای صنعت بسته بندی مفید است.

بسته بندی صنایع دستی و محصولات مرتبط به آن

بسته بندی صنایع دستی و مشکلات پیش روی آن

بسته بندی صنایع دستی و مشکلات پیش روی آن

امروزه بسیاری از کشور های جهان تلاش میکنند محصولات صنایع دستی خود را در سطح بازار های جهانی در بسته بندی های مناسب و مطابق با سلیقه مشتریان در جوامع مختلف عرضه کنند . حتی برخی از کشور ها با وجود دارا بودن صنایع دستی فقیر و بعضا ابتدایی، سعی در ارائه هر چه بهتر آن دارند ،زیرا از این واقعیت آگاهند که بسته بندی اولین و مهمترین عامل در جلب رضایت مشتریان  به حساب می آید. با وجود این که کشور ما از نظر تولید و تنوع در صنایع دستی و همچنین کیفیت محصولات حرف اول را در دنیا میزند؛ اما به دلیل بسته بندی بسیار نامناسب محصولات ،از اقبال چندانی در بازار های خارجی و حتی داخلی برخوردار نبوده است .واضح است که در امر صادرات ، بسته بندی مدرن  و متناسب با ساختار تولید، حرف نخست را در بازار های جهانی میزند. ایجاد زمینه ای برای افزایش صادرات صنایع دستی به کشور های مختلف و از جمله همجوار از اهمیت بالایی برخوردار است که یکی از راه های سرپا نگه داشتن این صنعت است و برای ادامه رقابت باید به بسته بندی مناسب صنایع دستی توجه نشان داد.

 

  • آسیب شناسی بسته بندی محصولات صنایع دستی:

متاسفانه در کشور ایران ، صنعت بسته بندی در حد روش سنتی گردآوری محصولات و انتقال به بازار باقی مانده است. در شرایطی که در اکثر کشور های توسعه یافته بخش عظیمی از بودجه شرکت ها به دانش و صنعت بسته بندی اختصاص یافته است و این کشورها کالای مصرفی نه چندان مرغوب شان را در بسته بندی های فوق العاده شکیل و مشتری پسند ارائه میکنند.

 

  • فقدان دانش عمومی در زمینه فناوری بسته بندی:

اطلاعات کشورهای در حال توسعه از جمله ایران در ارتباط با فناوری بسته بندی،بسیار ناقص و محدود است ، در نتیجه این نا آگاهی ،کالاهای صادراتی این کشورها غالبا در بسته های بزرگ به کشور های دیگر ارسال میشوند که بالطبع مطابق با درخواست کشور های وارد کننده نیست و نه تنها در جلب بازارهای خارجی محروم مانده بلکه در حفظ بازار های موجود هم دچار اشکال می شوند .

 

  • عدم رقابت تولید کنندگان صنایع دستی به منظور صرف هزینه برای بسته بندی محصولات:

اکثر قریب به اتفاق آثار صنایع دستی موجود در بازار عرضه ( حتی در شهر های بزرگی چون تهران ،اصفهان و شیراز ) بدون بسته بندی مناسب و به صورت پیچیده شده در پلاستیک های حبابدار و یا در نهایت در پوششی از تلق های شیشه ای و مخمل که بیشتر در هیئت یک شی کادویی ( و نه بر اساس اصول و قواعد بسته بندی یک محصول ) میباشد به خریداران تحویل داده میشود که نتنها از ظاهری زیبا و در خور یک کالای فرهنگی و ملی برخوردار نیستند، بلکه وظیفه حفاظت از این محصولات را نیز نمیتوانند به عهده گیرند .

  • عدم توجه به مواد اولیه بسته بندی محصولات صنایع دستی:

مواد اولیه بکار رفته در یک بسته بندی، علاوه بر نقش قابل توجهی که در فرم و شکل آن دارند، حاوی پیام خاصی از هویت ،کیفیت و قیمت کالا هستند و مشخص میکنند  که چه کسی مصرف کننده آن هاست. از آنجایی که مواد بکار رفته در یک بسته بندی بیش از سایر عوامل با قیمت تمام شده ،دوام محصولات  و فناوری ساخت بسته بندی ارتباط مستقیم دارد.

 

بسته بندی انار و موارد وابسته به آن

بسته بندی انار و موارد وابسته

بسته بندی انار و موارد وابسته

انار میوه شاخص بسیاری از کشورهای نیمه گرمسیری و گرمسیری از جمله اکثر کشورهای مدیترانه ای است و میوه محبوب بومی ایران و مناطق اطراف میباشد . در حال حاضر تولید انار در جهان حدود 2.5 میلیون تن با تولید غالب هند و ایران تخمین زده میشود . ایران با تولید بیش از 600 هزار تن ، اولین تولید کننده این میوه پاییزه محسوب میشود . دوره رسیدن و مصرف میوه های تازه از جمله انار نسبتا کوتاه است.به علاوه مصرف انار عمدتا به دلیل خارج کردن سخت دانه ها چندان متداول نیست،از این رو ،میوه انار با حداقل فرآوری شده (دانه های انار آماده مصرف)بجای میوه کامل ، محصول جذاب تری به مصرف کنندگان ارائه و چشم انداز تولید و مصرف انار را افزایش میدهد .

  • بسته بندی دانه های انار در اتمسفر اصلاح شده:

بسته بندی در اتمسفر اصلاح شده،فرآیند دینامیکی فعال و یا غیر فعال تغییر ترکیب گازی در داخل یک بسته است که بر تعامل بین سرعت تنفس محصول و انتقال گاز ها از طریق مواد بسته بندی متکی است. مهمترین مزایای این نوع بسته بندی شامل کاهش تنفس ، کاهش تولید و حساسیت به اتیلن و کند شدن روند نرم شدن و تغییر ترکیبات داخل میوه میباشد.

  • پوشش های خوراکی :

آلودگی ناشی از مواد بسته بندی حاصل از مشتقات نفتی و مشکلات ناشی از روش های مختلف دفع این نوع آلودگی ها ،موجب توجه روز افزون به بیوپلیمر ها و بسته بندی های زیستی شده است .

در این راستا استفاده از پوشش های خوراکی به عنوان حامل مواد ضد میکروبی مناسب ترین روش برای حفاظت خارجی از غذاها و محصولات میباشد .

  • پوشش کیتوزان :

کیتوزان یک نوع چند قندی است که از فراوانترین پلی مرهای طبیعی به دست می آید. از آنجایی که کیتوزان یک مانع جزئی در برابر رطوبت ، O2    و Co2  را هم میکند، میتواند به عنوان پوشش خوراکی برای کمک به حفاظت از میوه و سبزیجات استفاده شود .
– کاربرد ژل آلوئه ورا: ماندگاری دانه های انار پس از برداشت که تحت اتمسفر اصلاح شده ،بسته بندی شده اند،به دلیل رشد قارچ تنها به 10 روز محدود شده است و با توجه به داده های عطر و طعم و ماندگاری آنها ،تنها 7 روز نتایج قابل قبولی قبولی ارائه داد. راهکار جدیدی برای کاهش جمعیت میکروبی در دانه های انار استفاده از ژل آلوئه ورا به عنوان یک پوشش خوراکی در جهت حفظ کیفیت و کاهش فساد میکروبی بهترین گزینه است ، جالب توجه است که  فعالیت ضد قارچی ژل آلوئه ورا اثرات مثبتی بر کاهش قهوه ای شدن و فساد میکروبی میوه نشان میدهد .

 

 

مقوای بسته بندی توپر

مقوای بسته بندی توپر

مقوای بسته بندی توپر

از اوایل قرن هجدهم میلادی، از نوعی مقوا استفاده میشد که از تکه های الیاف کنف درست میکردند. استفاده از این نوع مقوا تا جنگ جهانی دوم نیز معمول بود. این نوع مقوا ها بسیار محکم و سخت بوده و به آسانی از دیگر مقوا ها تمیز داده میشوند (برای صحافی کاربرد دارند) . مقوای توپر از ابتدا برای بسته بندی هایی که جهت نقل وانتقال بوده، مورد استفاده قرار میگرفت. این مقوا سفت، ترد، شکننده و مقاوم در برابر آب و ضخامت آن 0.8 تا 4 میلی متر و وزن پایه آن از 550 تا 3000 گرم بر متر مربع میباشد.

طراحی بسته بندی عامل تاثیر گذار در فروش هر محصولی است که باید مطابق با سلیقه مخاطبانش با انجام برسد بنابراین، استفاده از مواد اولیه مناسب  و مطابق با استانداردهای معتبر نیز یکی از الزامات مهم میباشد.

  • انواع مقوا های کارتنی ضخیم :

مقوای جعبه ای تا خور FBB
مقوای چند لا با روکش سفید WLC
مقوای تو پر سفید (سولفات ) SBS
مقوا توپر سفید نشده SUS
مقوای بسته بندی مایعات LPB

  • اختلاف مقوای توپر و کنگره ای

یک مقوای کنگره ای در گرماژ ثابت در صورت افزایش ضخامت، بیشترین مقاومت به فشار را خواهد داشت. در دو مقوای یکسان از مقوای توپر و کنگره ای به علت وزن مواد تشکیل دهنده در مقوای توپر، قیمت بالایی دارد به همین منظور حمل و نقل با مقوای کنگره ای ترجیح داده میشود.

موارد مصرف کارتن های توپر، هنگامی است که نیاز به مقاومت، دوام، مقاومت به ترکیدن، شرایط مرطوب و نیز هنگامی که بسته بندی خاصی با کارایی مطلوب مد نظر باشد استفاده میگردد.

  • موارد استفاده از مقوای توپر برای بسته بندی

گوشت ومرغ: این محصولات در کارتن هایی که عمیق هستند بسته بندی میگردند هنگامی که از مقوای توپر با پوشش پلی اتیلن استفاده میکنید نباید محصول تر باشد چون هنگام تخلیه موجب چسبندگی میشود.

ماهی: ماهی را بصورت تر بسته بندی میکنند یعنی سرد شده و یا یخ زده شده میباشد. به منظور حفاظت میبایست دو طرف مقوا را با استفاده از پلی اتیلن و آهارهای مقاوم به رطوبت پوشش داد.

بسته بندی کفش: مقوای توپر در بسته بندی کفش در قسمت لبه کارتن که تا میشود و نیز در قسمت مقوای مواج برای بسته بندی استفاده میشود.

مهندسی: این مقوا در بسته بندی محصولات سنگین، حمل و نقل، محصولاتی که نیاز به حفاظت در برابر رطوبت دارند استفاده گردد.

بسته بندی کالاهای لوکس:مقوای توپر برای بسته بندی کحصولات لوکس نظیر شکلات،لوازم آرایشی،نوشیدنی ها و چاپ لیتوگرافی (چاپ سنگی ) استفاده میشود.

 

صادرات پسته ایران و نقش بسته بندی

صادرات پسته ایران و نقش بسته بندی

صادرات پسته ایران و نقش بسته بندی

پسته، گیاهی است نیمه گرمسیری که با شهرت خود، نام سرزمین ما را در اقصی نقاط دنیا بر زبان ها جاری میسازد و در میان همه اقلام خشکبار، به سلطان مغزها شهرت دارد. پسته ایران یکی ازبهترین پسته های دنیا از نظر مزه، طعم و بو است. ایران بزرگترین کشور تولید کننده و صادر کننده پسته در جهان  میباشد و این محصول پس از فرش دومین کالای صادراتی غیر نفتی کشورمان را تشکیل میدهد. کیفیت  پسته ایران در دنیا بر هیچکس پوشیده نیست اما علی رغم این مشخصه بسیار مهم ، سهم بازار پسته ایران بطور نسبی در حال کاهش است چون از یک سو در ساال های اخیر بازار پسته ایران شاهد به میدان آمدن یک رقیب جدی یعنی ایالات متحده بوده است که به دلیل قدرت بازاریابی آن ، سهم این کشور از بازار پسته رو به افزایش است و از سوی دیگر در ایران به کیفیت الزامی و کیفیت جذاب توجه نمیشود . عدم رعایت کیفیت الزامی یعنی صادرات انواع نامرغوب پسته و یا مخلوطی از انواع مرغوب و نا مرغوب، باعث کاهش رضایت مصرف کننده شده و عدم توجه به کیفیت جذاب یعنی عرضه محصول در بسته بندی های نامناسب و فقدان راهکار های بازاریابی اثر بخش، پسته ایران را با کاهش نسبی سهم بازار جهانی مواجه کرده است.

  • میزان تولید پسته ایران طی 10 سال گذشته :

با توجه به سابقه دیرینه کشور در تولید پسته میتوان گفت بیش از 50 درصد از میزان سطح زیر کشت  جهانی این محصول در اختیار ایران بوده و مابقی آن نیز در اختیار کشورهایی چون برزیل، چین، هند و امریکا می باشد.

  • میزان صادرات پسته ایران طی 10 سال گذشته :

صادرات پسته ایران از سال 1312 آغاز گردیده است و با داشتن سیر صعودی، تاکنون ایران توانسته است ، به عنوان اولین صادر کننده پسته در جهان و با صادراتی بیش از 40 درصد کل صادرات دنیا و حدود 85 درصد از تولید مطرح خود را به اکثر کشور های دنیا صادر نماید.

  • بسته بندی پسته

پسته از جمله محصولاتی است که شاخص های محیطی زیادی از قبیل دما ، رطوبت نسبی ، رطوبت محصول و حشرات در آن میتوانند باعث فساد قارچی شوند .علاوه بر این پسته به دلیل میزان چربی بالا ( 50-60 درصد مغز پسته ) مستعد فاسد شدن و بد طعمی نیز میباشد . با توجه به موارد ذکر شده و وجود رقبای جدی نظیر ایالات متحده و ترکیه که در این میان سرمایه گذاری های ویژه ای انجام داده اند این مهم را باید در نظر گرفت که سرمایه گذاری به روی صنعت بسته بندی پسته انجام شود تا علاوه بر کاهش ضایعات پسته در انبار ها و طی حمل و نقل با ارائه بسته بندی های مختلف و مناسب با فرهنگ  و سلیقه های جوامع هدف بتواند ضمن حفظ جایگاه خود در زمینه صادرات این محصول با ارزش اقتصادی ، از رقبای خود بیش از پیش سبقت بگیرد.

نتایج حاصله نشان میدهد که در بسته بندی محصول پسته ایران ، صرفا جنبه حمل و نقل آن در نظر گرفته شده است و از لحاظ تبلیغی به پسته توجه چندانی نشده است و علی رغم پیشرفت روش های بسته بندی و استفاده از شیوه های نوین در دنیا عمدتا در ایران از بسته بندی معمولی با روش تخلیه هوا (تحت خلاء ) استفاده میشود. لذا پیشنهاد میشود از بسته بندی با اتمسفر کنترل شده که ضمن افزایش مدت نگهداری پسته تازه ، مانع رشد قارچ ها که از مهمترین مشکلات صادرات  این محصول بحساب می آید میشود و از کیسه های پلاستیکی چند لایه ،AOH  و زیب دار که بازار پسندی و سازگاری بهتری با این محصول دارند استفاده گردد.

بنابراین صادر کنندگان کشور ما باید ضمن ارتقاء بسته بندی پسته همگام با فناوری های روز دنیا  بسته بندی های رایج در بازار های هدف و اشکالی را که برای خریداران خارجی مطلوب تر است را شناسایی و بهترین نوع بسته بندی را طراحی و تولید کنند .

بسته بندی کاغذی و ساختار آن

بسته بندی کاغذی و ساختار آن

بسته بندی کاغذی و ساختار آن

در طرح بسته بندی ، قبل از دستیابی به مرحله ی طراحی مناسب بسته، باید در اندیشه هویت و شخصیت متناسب در قالب یک شکل باشید . فرم زاویه ، مشخص کننده و مرز بین صورت اشکال است . امروزه همه محصولات صنعتی جز به واسطه فرم ، احیا نمیشوند . بسته بندی در واقع چهره کالاست و به نحوی با ترکیب مواردی مانند طرح،نام تجاری و بخصوص کیفیت باعث معرفی و مطرح شدن هرچه بیشتر کالا میشود .

از جمله موارد بکار رفته برای بسته بندی کالا ها ،کاغذ و مقواست . بالا بودن خواص کیفی بسته بندی کاغذی و به عبارت دیگر،ساختار مواد تشکیل دهنده آن ، سبب شده که در بسیاری از بخش ها ،جایگزین سایر بسته بندی ها شود که از جمله جایگزینی مقوا به جای چوب در جعبه های میوه و دیگر اقلام غذایی را میتوان نام برد.

 

مزایای مهم استفاده از مقوا مناسب برای بسته بندی را میتوان بازیابی، استفاده مجدد و بازگشت سریع به چرخه محیط زیست دانست .

دو ویژگی بسیار مهم بسته بندی شامل طرح و ساختار آن است .امروزه به دلیل ویژگی های منحصر به فرد کاغذ و مقوا که ناشی از خواص الیاف سلولزی تشکیل دهنده آن هاست ، استفاده از کاغذ و مقوا در صنایع بسته بندی رو به افزایش است . از طرف دیگر ، استفاده از سایر مواد مثل پلی مر ها و فویل ها به همراه کاغذ و مقوا در ساختار بسته بندی، موجبات ارتقای کیفیت این صنعت را فراهم آورده است .کاغذ و مقوا از جمله مواردی هستند که میتوانند با توجه به خواسته های مشتری ، قدرت خلاقیت را در طراحی بسته بندی افزایش دهند .

  • طراحی سطح

این طراحی مربوط به نوع رنگ،متن،تصویر، تزیینات و بافت سطحی میباشد ویژگی سطحی کاغذ و مقوا بر عملیاتی مثل پوشش دهی،روکش دهی، چاپ و چاپ فویل حرارتی و عملیات نقش بندی تاثیر گذار میابشد.طراحی سطح بسته بندی معمولا به سطح خارجی آن مربوط است ؛ اما در برخی موترد مثل کارتن بسته بندی شکلات  و چای کیسه ای، سطح داخلی نیز دارای اهمیت است .

کاغذ و مقوا از جمله مواردی هستند که  میتوانند با توجه به خواسته های مشتری ، قدرت  خلاقیت را در طراحی بسته بندی افزایش دهند که دلایل آن به شرح زیر است:

  • دامنه گسترده رنگ و عملیات تکمیلی سطح
  • دامنه گسترده مقاومت ها که از نوع الیاف ، روش ساخت و ضخامت نشات میگیرد
  • انتخاب نوع پوشش دهی ، لایه گذاری،تزیین و چاپ
  • سادگی عملیات شامل : برش زدن ،خط انداختن ،تا زدن ،چسب زدن و قفل کردن
  • ابداع ماشین آلات جدید تبدیل و بسته بندی
  • کیسه چای وقهوه

این کیسه ها از کاغذ های سبک و متخلخل تهیه میشوند .این کیسه ها از کاغذ های با گرامژ حدود 17 گرم بر متر مربع ساخته میشوند که دارای الیاف مصنوعی ( حدود 30 درصد ) برای درز بندی حرارتی مثل پلی پرو پیلن هستند.

  • کیسه ها و لفاف های کاغذی

کیسه های کاغذی ، قدیمی ترین نوع بسته بندی از این نوع هستند که برای بسته بندی محصولات در محل فروش استفاده میشوند مثل فروشگاه یا بازار فروش سبزیجات و میوه ، نانوایی و شیرینی فروشی.

علاوه بر نقش کلیدی ساختار بسته بندی ، امروزه بکار گیری هنر طراحی باعث حفاظت و جابجایی بهتر کالا –زیبایی و جلب توجه مشتری/کاهش استفاده از چسب/سهولت باز و بسته کردن بسته و چیدمان بهتر کالا در انبار شده است .چگونگی طرح بسته بندی،استفاده از ماشین آلات مختلفی را طلب میکند که با توجه به ظرفیت و ابعاد این ماشین ها،هزینه سرمایه گذاری نیز متفاوت است.بنابراین ، ارائه طرحی مناسب برای بسته بندی کالا خواهد توانست منافع کوتاه و بلند مدت تولید کننده را تحت تاثیر به سزایی قرار دهد .

پوشش های ضد میکروبی در بسته بندی

پوشش های ضد میکروبی در بسته بندی

پوشش های ضد میکروبی در بسته بندی

اخیرا به دلایل نگرانی های زیست محیطی و همچنین تقاضاهای بالا برای حداقل کردن فرایندهای مواد غذایی، استفاده از بسته بندی ضد میکروبی در صنعت غذا توجه زیادی را به خود جلب کرده است. سامانه های تولیدی دی اکسید کربن و اتانول، فناوری های تثبیت سازی مواد ضد میکروبی روی فیلم ها و پوشش فیلم ها با این مواد و همچنین اصلاح مواد بسته بندی از جمله روش های پر کاربرد  در بسته بندی مواد غذایی است؛ مواد ضد میکروبی استفاده شده در بسته بندی باید فاز تاخیر میکروارگانیسم را افزایش و فاز رشد آنها را کاهش دهند تا بتوانند زمان نگه داری محصول را ضمن حفظ کیفیت و ایمنی افزایش  دهند.

واژه بسته بندی ضد میکروبی در بر گیرنده هرگونه روش بسته بندی است که به منظور کنترل رشد میکروبی در محصولات غذایی مورد استفاده قرار میگیرند. این فناوری در برگیرنده مواد بسته بندی، ورقه ها و پوشش های خوراکی که حاوی عوامل ضد میکروبی هستند و همچنین روش های تغییر اتمسفر داخلی بسته بندی میباشند.

  • سه جز اصلی تشکیل دهنده یک بسته بندی ترکیبات بسته بندی، غذا و سرفضای بسته بندی میباشد. محصولات غذایی جامد که در تماس با ترکیبات بسته بندی قرار دارند و یا غذاهای با ویسکوزیته ی پایین همچون نوشیدنی ها و مایعات میبایست در بسته بندی هایی که دارای حداقل سرفضا باشند قرار گیرند .
  • سامانه تولید اتانول:

اتانول به طور عادی در مصارف بسته بندی پزشکی و دارویی مورد استفاده قرار میگیرد. توانایی ضد میکروبی این ماده در فاز بخار اثبات شده است، اتانول از فساد میکروبی غذاهای با رطوبت متوسط، پنیرها و فرآورده های نانوایی پیشگیری میکند. این ماده همچنین سرعت بیات شدن و تغییرات اکسیدشدگی را کاهش میدهد.

مشخص شده است که اتانول هنگامی که روی سطوح فرآورده ها قبل از بسته بندی پاشیده میشود  مدت زمان ماندگاری نان ،کیک،و پیتزا را طولانی میکند.

  • سامانه تولید دی اکسید کربن:

دی اکسید کربن به عنوان عاملی که فعالیت میکروبی را متوقف میکند، شناخته شده است.  مقادیر نسبتا بالای  co2( 60 تا 80 درصد ) از رشد میکروبی روی سطوح جلوگیری میکند و میتواند زمان پس از فراوری که در آن مدت محصول برای  مصرف انسان مناسب میماند، طولانی کند ؛ بنابراین یک رویکرد تکمیلی مانند جذب o2 یا کیسه های تولید کننده co2 به بسته های حاوی ماده ی غذایی اضافه میشود .

با توجه به هدف بسته بندی مواد غذایی که افزایش مدت ماندگاری و حفظ کیفیت محصول در طی زمان نگه داری است ، استفاده از عوامل ضد میکروبی و سامانه هایی که این هدف را محقق میکنند ، میتواند با کنترل میکرو ارگانیسم ها و پاتوژن ها که از عوامل اصلی افت کیفیت محصول و کاهش مدت ماندگاری ان است، باعث دستیابی هر چه کامل تر و مفیدتر به این هدف اصلی بسته بندی شود .